Afganistan, Islamska Republika Afganistanu

Afganistan jest krajem wysokogórskim i w dodatku śródlądowym, dostępu do morza nie posiada, położony jest natomiast w środkowej oraz południowo-zachodniej Azji. Ponad 4/5 powierzchni tego kraju zajmują góry. Z północnego wschodu na południowy zachód rozpościerają się góry Hindukusz z najwyższym szczytem w Afganistanie (Noszak, 7 492 m n.p.m.), przechodzący w surowe obszary Wyżyny Irańskiej, oraz następnie przechodzący w półpustynię Registanu, między którymi umiejscowiona jest Wyżyna Haradżat z kilkoma przełęczami, które umożliwiają komunikację pomiędzy regionami kraju. Ten surowy i mroźny klimat powoduje, iż w górach średnie temperatury stycznia spadają do -15 °C, a w lipcu rzadko przekraczają 0 °C. Lata w Afganistanie najcieplejsze są na pustynnych obszarach na południu (powyżej +22 °C). Opady w górach np. Hindukusz osiągają powyżej 1 500 mm rocznie, większa część kraju ma 400-600 mm rocznie, na terenach stepowych poniżej 200 mm rocznie. Ziemie uprawne w kraju Afganistan zajmują zaledwie 12% powierzchni, zaś lasy (głównie w rejonie północno-wschodnim) tylko 3%.

Afganistan jak wiadomo należy do najsłabiej gospodarczo rozwiniętych państw świata. PKB w tym kraju wyniósł 8,84 mld dolarów USA (dane szacunkowe są z roku 2007), czyli jest to zaledwie 270,1 dolarów na 1 mieszkańca, z czego 38% do PKB dostarczyło rolnictwo, natomiast 24% przemysł, a resztę usługi.

Zasoby naturalne Afganistanu to: gaz ziemny, ropa naftowa, węgiel, miedź, chrom, baryty, siarka, ołów, cynk, ruda żelaza, sól, kamienie szlachetne i półszlachetne są eksploatowane w ograniczonym zakresie, większe znaczenie ma jedynie wydobycie gazu (19,2 mln m³ w 2005) i surowców budowlanych, między innymi lazurytu. Kilka elektrowni wodnych wyprodukowało 754,2 mln kWh energii elektrycznej. Liczne zakłady rzemieślnicze rozrzucone po całym kraju produkują rozmaite wyroby włókiennicze, metalowe, skórzane oraz wyroby z drewna i inne. Rozwinięty jest przemysł spożywczy.

Główną gałęzią Afgańskiej gospodarki jest niskotowarowe rolnictwo. Uprawia się przedewszystkim zboże (pszenica 2,7 mln ton, ponadto kukurydzę, jęczmień i ryż, także bawełnę, buraki cukrowe, trzcinę cukrową; w dolinach rzek - na terenach nawadnianych - kwitnie sadownictwo i uprawa winorośli - produkcja winogron 365 tys. ton.

Dobrze rozwinięta jest taże hodowla (po części koczownicza): owiec - 11 mln, kóz - 2,2 mln oraz wielbłądów i koni.

Transport na obszarze całego kraju jest bardzo słabo rozwinięty. Drogi liczą zaledwie 42,2 tys. km, w tym około: 29 800 km szlaków nieutwardzonych (wskaźnik gęstości dróg wynosi zaledwie 6,51 km/100 km²), a jednocześnie i w dodatku nie istnieją tu jakiekolwiek linie kolejowe. W Afganistanie istnieje 1 200 km śródlądowych dróg wodnych. Najważniejszą arterię transportu wodnego stanowi żeglowny odcinek rzeki Amu Daria, po którym pływają statki o pojemności do 500 DWT. Ponadto także istnieją gazociągi o łącznej długości 466 km. Główne lotnisko w Kabulu ma połączenie z kilkoma miastami za granicą. Poza stolicą Kabulem, w roku 2007 istniało 11 innych lotnisk o betonowych pasach startowych jak i także 34 inne o nieutwardzonych lądowiskach. Międzynarodowe linie lotnicze Afganistanu jak i poza granicami kraju znajdują się w Kabulu i w Kandaharze. Na całym obszarze kraju poważną rolę odgrywa nadal transport juczny.

Bilans handlowy jest jak najbardziej niezrównoważony: eksport w roku 2006 wyniósł 274 mln dolarów, natomiast import aż 3 823 mln dolarów. Główni partnerzy handlowi Afganistanu to: Pakistan, USA, Indie, Niemcy, Rosja, Japonia i Iran. Z uwagi na utrzymujące się od kilkudziesięciu lat konflikty i prowadzone działania wojenne, gospodarka afgańska znajduje się w ruinie. Głównym produktem eksportowym a jakże nadmiernie produkowanym w Afganistanie, do niedawna, było opium, którego roczna produkcja wynosiła 4.000 ton. Produkcją opium trudnią się lokalni watażkowie przebywający w poszczególnych rejonach kraju oraz czujący się bezkarni ze względu na słabość władzy centralnej.